Skript 40.4 is uit!

Ons robijnen jubileum is gevierd en de feestdagen staan voor de deur: dit betekent ook een speciale uitgave van Skript Historisch Tijdschrift! Tijdens het lezen van dit nummer valt het u waarschijnlijk op dat onze vaste rubriek ‘Voor het voetlicht’ mist. Normaliter publiceren wij elke winteruitgave een State-of-the-art-artikel over een historische discipline die in opmars is. Dit keer pakken wij dit concept echter ambitieuzer aan, en presenteren wij vol trots een heus themanummer rondom oral history: een veelzijdige en kleurrijke historische werkwijze, die zich niet adequaat laat vatten in één artikel. Daarom staat deze editie van Skript in het teken van de verschillende aspecten van oral history.

In haar artikel over het Apostolisch Genootschap (ApGen) toont antropologe Frederique Demeijer hoe de bestaande kennis aangevuld kan (en misschien wel moet) worden door mondelinge geschiedenis. In haar artikel gaat ze in op hoe de oudste generatie van het genootschap de grote veranderingen ervan meemaakte. Zo staat bijvoorbeeld het afsplitsen van het genootschap in de historiografie bekend als een belangrijk keerpunt, toch blijkt dat de geïnterviewden andere momenten meer waarde gaven. Het ApGen onderging veranderingen die liturgische gezien groot kunnen worden genoemd: de terugkeer van Jezus en het hiernamaals werden ‘afgeschaft’. Zij beschrijft hoe deze oudste lidmaten daar op terugkijken en hoe zij veranderingen binnen hun eigen geloof weergeven. Hiermee vult ze niet louter de bestaande kennis aan, zij schetst ook hoe de herinneringen en ervaringen zoveel jaar later vorm krijgen.

Het democratiseringsaspect van oral history komt dit nummer naar voren in het artikel van Christianne Alvarado. Hierin geeft ze Ethiocubanos een podium. Deze Ethiopische kinderen werden in de jaren zeventig van de twintigste eeuw onderwezen in het Cuba van Fidel Castro. Cuba poogde haar invloedsfeer in Afrika uit te breiden door de jonge socialistische staat Ethiopië te steunen met militaire hulp en een onderwijsprogramma. Alvarado benadrukt dat het verhaal van de Ethiocubanos bijna niet voorkomt in de bestaande historiografie over Cuba in de Koude Oorlog. Interviews zijn voor haar de enige mogelijkheid is om deze bijzondere geschiedenis te doorgronden. Bovendien benadrukt ze dat dit verhaal een manier is om de Koude Oorlog from below te bestuderen. In haar onderzoek is oral history minder een apart historisch vakgebied, maar een middel om de complexiteiten van de Koude Oorlog te doorgronden. ‘De geschiedenis van de Ethiocubanos laat onderbelichte internationale verbanden zien’ (p. x) en ontstijgt zo het karikaturale beeld van oosters communisme versus westers kapitalisme. De Global South had ook haar eigen agency.

Verder analyseert Charlotte Klein in haar artikel ‘Het selectieve archief van het geheugen’ de oorlogsherinneringen van de bewoners van het Nieuwe Erf, de broedplaats van het verzet in Lunteren tijdens de Tweede Wereldoorlog. Naast een vergelijking tussen de herinneringen van een onderduiker en haar grootmoeder, staat ze stil bij haar eigen positie binnen het onderzoek. Wat zijn de voor- en nadelen van haar rol als ‘objectieve’ interviewer en ‘subjectieve’ kleindochter binnen historisch onderzoek? Ten tweede laat Klein zien dat de herinneringen niet stilstaan en sterk beïnvloed worden door trauma’s.

De bovengenoemde aspecten komen ook terug in de interviews van dit nummer. Dr. Anika Walke reflecteert openlijk over haar wetenschappelijke en persoonlijke ervaringen tijdens haar interviews met overlevenden van de Holocaust in Wit Rusland: op welke manier ga je als interviewer met zulke traumatische gebeurtenissen om? In het promovendusinterview, afgenomen door Skript-redacteur Boris van Haastrecht, brengt Grace Leksana het democratiseringsaspect van oral history een stapje verder. Leksana vertelt over haar onderzoek naar de herinneringen aan de Indonesische massamoord van 1965-66 op de vermeende communisten in een afgelegen dorp in Zuid-Malang op Oost-Java. Zij ziet haar project, en soortgelijke onderzoeken, als een ‘sociale beweging.’ 

Naast deze intrigerende artikelen en interviews rondom oral history, is dit nummer ook de afsluiting van ons jubileumjaar. Afgelopen 13 oktober vierden wij onze verjaardag in café Kapitein Zeppos. Het was een zinderende avond vol columns, interviews en prikkelende vraagstukken over geschiedwetenschap en journalistiek. Voor onze lezers die deze feestelijkheid hebben moeten missen, heeft Skript-redacteur Joël van der Moore een kort verslag opgesteld van deze feestelijke viering op één van de warmste oktoberdagen ooit. Kijk ook op onze facebookpagina voor een uitgebreid fotoverslag. Tot slot geeft Karen Tessel het lustrumstokje door aan de laatste columnist: Tymen Peverelli. 

Veel leesplezier!

Pouwel van Schooten
Hoofdredacteur


Facebook

Redactie

Responsive image

Hier was het nieuws

Responsive image

Laatste editie

Responsive image